Хомусчаан дьиэрэтиий: Саха хомуһун дьикти эйгэтэ

Сэтинньи 30 күнүгэр Саха сирин үрдүнэн Хомус күнэ киэҥник уонна үөрүүлээхтик бэлиэтэннэ. Бу күн хомус, саха норуотун үйэлээх култууратын бэлиэтэ, ытык тэрилэ, кини духуобунай олоҕор, айар кутугар улахан суолталааҕын өссө төгүл санатта.

Сэтинньи 28 күнүгэр Уолбут нэhилиэгин библиотеката "Хомусчаан дьиэрэтиий" диэн ааттаах олус интэриэһинэй дьарык уһуйаан оҕолоругар ыытта. Бу тэрээһин саха хомуһун туһунан этэ. Оҕолор төрөөбүт норуоттарын култууратын, уус-уран айымньытын кытта чугастык билсистилэр.

Дьарыгы ыыппыт библиотекарь Вероника Ивановна оҕолорго саха хомуһун историятын, аатырбыт хомусчуттарбыт туһунан кэпсээтэ. Кини этэринэн, биһиги өбүгэлэрбит уус-уран талааннара, хомус уустарын күн бүгүнүгэр диэри умнуллубат үлэлэрин түмүгэр, сахабыт хомуһа тыыннаах, кини дорҕооно кэскиллээх. Уустар илиилэриттэн тахсыбыт хомус дьикти иэйиини саҕар күүстээх.

Бу дьарык ордук бэлиэ көстүүтүнэн эбээлэри кытта көрсүһүү буолла. Кинилэр хомуска тардан, оҕолорго сахалыы ырыалары, мелодиялары иһитиннэрдилэр. Эбээлэр хомус дорҕоонунан айылҕа тыаһын-ууһун, тыынар тыыннаах саҥатын дьүһүйэн көрдөрдүлэр. Оҕолор сэргэхсийэн дуоhуйа иһиттилэр, сорохтор бэйэлэрэ да тардан көрөллөрүн баҕардылар.

"Хомусчаан дьиэрэтиий" дьарык оҕолорго хомус дорҕоонун күүһүн, кини кэрэтин өйдөтүүгэ улахан суолталаах буолла. Маннык тэрээһиннэр кэнчээри ыччат төрүт култууратын ытыктыырыгар, харыстыырыгар көмөлөһөллөр. Сахабыт хомуһа кэлэр көлүөнэлэргэ салгыы тыыннаах буоллун!

Сэтинньи 29 күнүгэр үтүө үгэһи өйөөн, норуот төрүт култууратын сайыннарар сыаллаах, Үрүҥ Хайа сынньалаҥ киинигэр анал тэрээһини ыытылынна. Тэрээһин чэрчитинэн кииннэммит библиотека үлэһиттэрэ саха литературатын төрүттээччилэриттэн биирдэстэрэ, улуу суруйааччы А.Е. Кулаковскай – Өксөкүлээх Өлөксөй "Хомус" диэн аатырбыт, күүстээх хоһоонун көрөөччүлэр иннилэригэр истээччилэргэ дорҕоонноохтук аахтылар. Бу хоһоон хомус күүһүн, кини киһи дууһатыгар дьайыытын, айылҕалыын ситимнээҕин бэлиэтиир, норуот өйүгэр-санаатыгар хайдах олохсуйбутун дириҥник арыйар. Өксөкүлээх Өлөксөй айымньылара сахалыы тыыннаах буолан, Хомус күнүнэн ыытыллар тэрээһиннэргэ саамай сөптөөхтүк иһиллэллэр, норуот сүрэҕэр-быарыгар чугас буолаллар.

Хомус күнүнэн ыытыллыбыт тэрээһин норуот духуобунай баайын кэлэр көлүөнэҕэ тиэрдиигэ улахан оруолу оонньоото. Төрөөбүт тылбыт, култуурабыт күүстээх буоллаҕына, норуот букатын сүппэт.