Саха литературатын чаҕылхай сулуhа: Амма Аччыгыйа 120 сылыгар аналлаах тэрээhин

Саха литературатын төрүттээччилэртэн биирдэстэрэ, үйэлэргэ ааттанар улуу суруйааччы Н. Е. Мординов - Амма Аччыгыйа төрөөбүтэ 120 сылын көрсө, өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн кини кэриэһигэр аналлаах араас тэрээһиннэр киэҥник ыытыллаллар. Олортон биирдэстэрэ, Уолбут нэhилиэгин библиотекатыгар оҕолорго анаммыт айымньыларын дириҥник ырытар, сүрэххэ чугас, кэрэхсэбиллээх тэрээһин буолан ааста. Бу күн Амма Аччыгыйа айымньылара, кини уус-уран тыла үйэлэргэ умнуллубат сыаналаах баай буоларын өссө төгүл дакаастаата.

Тэрээһини уһуйаан, алын кылаас оҕолоро Н. Е. Мординов – Амма Аччыгыйа кырачааннарга анаан суруйбут "Тоҕус төгүл тоҕо?" диэн олус интэриэһинэй айымньытын ааҕыыттан саҕалаатылар. Кырачааннар остуоруйа персонажтарын олус сэргээн иһиттилэр, ыйытыыларга бэриллибит хоруйдарын үөрэтэн, олоххо туһааннаах өйдөбүллэри иҥэриннилэр. Бу айымньы оҕону толкуйдатарга, ыйыталаһарга, тулалыыр эйгэҕэ дьиктилээхтик сыһыаннаһарга үөрэтэр ураты күүстээх. Кырачааннар харахтарыгар дьикти уоттар күлүмүрдээн, оҕо аайы ыраас дууһаларыгар үтүө иэйиилэри үөскэттэ.

Онтон салгыы, Амма Аччыгыйа тэттик кэпсээннэринэн 6-с кылаас үөрэнээччилэрэ уонна нэһилиэк аҕам саастаах бэтэрээннэрэ түмсүүлээхтик дьүһүйэн көрдөрдүлэр. Үөрэнээччилэр бэтэрээннэри кытта бииргэ оонньоон, суруйааччы кэпсээннэрин дириҥ ис хоһоонун тиэрдиигэ сүрдээх үчүгэйдик көрдөрдүлэр. Бу көрдөрүүгэ кырдьаҕас уонна эдэр сүрэхтэр биир санаанан салайтаран, саха норуотун олоҕун, сиэрин-майгытын чаҕылхайдык арыйдылар. Сылгыһыт, булчут, хомусчут, дьадаҥы олох уо.д.а. образтары сүрдээх итэҕэтиилээхтик толордулар. 

Дьүһүйүү кэнниттэн, оҕолор Амма Аччыгыйа тэттик кэпсээннэригэр киирбит ыйытыыларга сөптөөх хоруйу булан, "биһигини туохха үөрэтэллэр эбит?" диэн темаҕа дириҥник ырытыы оҥорон холоннулар. Кинилэр кэпсээннэртэн сүрдээх элбэх үөрэҕи, олоххо туһалаах сүбэлэри ылбыттарын бэлиэтээтилэр: үлэһит буолуу, айылҕаны харыстааһын, кырдьаҕаһы ытыктааһын, эйэҕэс буолуу, үтүө санаа – барыта суруйааччы айымньыларыгар көстөр. Оҕолор бэйэлэрин санааларын аһаҕастык этэн, айымньылары дьиҥнээхтик өйдөөбүттэрин көрдөрдүлэр.

Бу кэрэхсэбиллээх тэрээһин Амма Аччыгыйа айымньыларын кэнчээри ыччакка тириэрдиигэ, кини уус-уран тылыгар тапталы иҥэриигэ улахан суолталаах буолла. Саха литературатын төрүттээччилэртэн биирдэһин үтүө аата, айымньылара үйэттэн үйэҕэ бэриллэн, норуокка өйгө-сүрэххэ сөҥөн хаалыахтара. Маннык тэрээһиннэр оҕолору төрөөбүт тылга, литератураҕа тардар, кинилэр духуобунай сайдыыларыгар улаханнык көмөлөһөр, өбүгэлэрбит ытык үгэстэрин салҕыырга ыҥырар.